TÍNH CẤP THIẾT CỦA ĐỀ TÀI
Xã hội ngày càng phát triển, dẫn đến nhu cầu về giao dịch dân sự để phục vụ đời sống của con người ngày càng tăng. Đó có thể là những giao dịch đơn giản như mua bán thức ăn, thức uống, đồ dùng cá nhân,… cho đến những giao dịch phức tạp hơn như mua bán nhà ở, chuyển nhượng quyền sử dụng đất, thuê xe, vay tín chấp,…
Khi tham gia giao dịch dân sự, mục đích của tất cả các bên là đem lại lợi ích cho bản thân, vì vậy vấn đề cần phải quan tâm nhất là quyền và lợi ích mình đạt được như thế nào, đến đâu trong giao dịch mà mình xác lập. Tuy nhiên, theo quy định của pháp luật, không phải giao dịch dân sự nào cũng đương nhiên có hiệu lực mà giao dịch dân sự đó phải tuân thủ các điều kiện luật định mới không bị vô hiệu, và hệ quả tất yếu là các bên phải khôi phục lại tình trạng ban đầu, hoàn trả cho nhau những gì đã nhận. Dù vậy, trên thực tế vẫn có trường hợp tài sản được chuyển giao thông qua một giao dịch dân sự vô hiệu và sau đó được chuyển tiếp cho một người thứ ba bằng một giao dịch dân sự hợp pháp; người thứ ba này tham gia giao dịch một cách thiện chí, ngay thẳng, trung thực và đặc biệt không biết hoặc không thể biết tài sản mà họ nhận được đã được chuyển giao bằng một giao dịch dân sự không hợp pháp trước đó. Vì thế vấn đề được đặt ra là việc giải quyết quyền lợi của người thứ ba này và quyền lợi của những chủ thể tham gia vào các giao dịch trước đó.
Hiểu được vấn đề này, nhà làm luật đã ghi nhận việc bảo vệ quyền lợi của người thứ ba ngay tình tại Điều 147 BLDS 1995, Điều 138 BLDS 2005 và hiện nay là Điều 133 BLDS 2015.
Tuy đã có quy định minh thị, song việc bảo vệ quyền lợi người thứ ba ngay tình khi giao dịch dân sự vô hiệu ở thực tế đã gặp không ít khó khăn, phức tạp. Chính vì vậy, cần thiết xây dựng quy định đầy đủ, cụ thể hơn cho quy định bảo vệ quyền lợi của người thứ ba ngay tình khi giao dịch dân sự vô hiệu, từ đó có cơ sở rõ ràng cho việc áp dụng giải quyết các tranh chấp có liên quan trong thực tiễn.
Vì những lẽ trên, tác giả chọn để nghiên cứu về vấn đề “Bảo vệ quyền lợi của người thứ ba ngay tình khi giao dịch dân sự vô hiệu theo quy định của BLDS 2015”, cập nhật nội dung, phân tích để từ đó đưa ra một số kiến nghị, giải pháp nhằm khắc phục những nét khuyết của vấn đề trong thực tế, bảo vệ quyền và lợi ích chính đáng của các bên chủ thể. Qua đó góp phần giúp cho quy định nêu trên được áp dụng chính xác, đi vào cuộc sống và phát huy được đầy đủ tính ưu việt của nó trong bối cảnh hiện nay.