LỜI MỞ ĐẦU
Một quốc gia luôn muốn mình phát triển về mọi mặt: kinh tế, chính trị, xã hội, con người,… và xu hướng phát triển hiện nay của các quốc gia là hướng ra biển bởi nguồn tài nguyên dồi dào ở đó. Trước thực trạng này, các quốc gia đang có nhiều tranh chấp trên vùng biển của mình, ngày càng gay gắt. Vì vậy việc các quốc gia ngồi lại với nhau để đàm phán, thỏa thuận tìm phương pháp phân định vùng biển sao cho phù hợp với lợi ích của quốc gia. Vì vậy, để công lý có thể được thực thi, tòa án quốc tế là một tổ chức đứng ra giải quyết vấn đề của hai bên. Giải quyết tranh chấp bằng biện pháp pháp lý thông qua các thiết chế tài phán quốc tế là cách thức hòa bình giải quyết các tranh chấp quốc tế phù hợp với điều kiện và khả năng của Việt Nam hiện nay. Và dựa trên vụ việc giữa Somalia và Kenya về phân định lãnh hải trên biển chính là một trong những vụ việc điển hình thể hiện rõ vai trò của tòa án quốc tế trong việc xử lý và hòa giải các tranh chấp.
Bên cạnh đó, từ trước tới nay, Việt Nam chủ yếu sử dụng biện pháp chính trị, đàm phán ngoại giao để xử lý các tranh chấp quốc tế. Tuy nhiên, biện pháp pháp lý còn khá mới đối với Việt Nam, kinh nghiệm tham gia giải quyết tranh chấp của Việt Nam tại các thiết chế tài phán quốc tế chưa nhiều, đến nay Việt Nam chưa từng tham gia giải quyết tranh chấp tại Tòa án công lý quốc tế, Việt Nam đang phải đối mặt với các tranh chấp về chủ quyền, quyền chủ quyền trên Biển Đông với nhiều quốc gia khác nhau đang là thách thức đe dọa đến chủ quyền lãnh thổ, an ninh trên biển và từ các hướng biển. Việc Việt Nam sử dụng các thiết chế tài phán quốc tế để giải quyết các vấn đề có liên quan là hoàn toàn có thể xảy ra.
Theo đó, nhóm tác giả đã lựa chọn vấn đề: “Tranh chấp phân định vùng biển ở Ấn Độ Dương giữa Somalia và Kenya và bài học kinh nghiệm cho Việt Nam”. Định hướng dựa trên những kỹ năng và kiến thức đã được học trong môn Công pháp quốc tế kết hợp với sự tìm hiểu và phân tích cá nhân về đề tài và phương án đưa ra sao cho hợp lý và khả thi nhất để từ đó có thể rút ra những nhận xét, đánh giá, áp dụng giải thích vào thực tiễn lý luận. Bài viết sẽ đi sâu vào phân tích hai vấn đề hình thức: Những tuyên bố và cáo buộc của Somalia đối với những hành vi đơn phương từ Kenya trong việc phân định ranh giới trên biển Ấn Độ Dương và lập luận bác bỏ từ phía Kenya. Trên cơ sở đó, nhóm sẽ phân tích phán quyết của Tòa án quốc tế; từ đó đưa ra các quan điểm khác nhau của các thẩm phán về vụ tranh chấp và các bài học thức tiễn với Việt Nam.