LỜI MỞ ĐẦU
Trong bối cảnh hiện nay, dưới sự phát triển của công nghệ thông tin và khoa học kỹ thuật hiện đại, cùng xu hướng toàn cầu hóa, Việt Nam tích cực hội nhập vào nền kinh tế thế giới, chủ động đẩy mạnh các hoạt động thương mại quốc tế. Ngày nay, thương mại quốc tế đã trở thành một lĩnh vực quan trọng, không chỉ gồm hoạt động trao đổi hàng hóa mà còn thể hiện sự phụ thuộc của các quốc gia và sự phân công lao động quốc tế, tồn tại đa dạng các loại hình giao dịch như đầu tư, cung ứng dịch vụ quốc tế,… Trong đó, mua bán hàng hóa quốc tế giữ vai trò hết sức quan trọng, là động lực thúc đẩy tăng trưởng kinh tế quốc gia, đặc biệt kể từ thời điểm đất nước ta gia nhập Tổ chức Thương mại thể giới WTO từ ngày 11/1/2007.
Nhằm tăng cường mức độ hội nhập đối với lĩnh vực thương mại quốc tế nói chung hay mua bán hàng hóa nói riêng, Việt Nam đã nhanh chóng trở thành thành viên ASEAN thứ hai tham gia ký kết Công ước Viên về Hợp đồng mua bán hàng hóa quốc tế của Liên hợp quốc (CISG 1980), sau Singapore. CISG chính thức có hiệu lực ràng buộc tại Việt Nam từ ngày 01/01/2017, là một mô hình hữu ích cho các nước đang trên đà nổi lên, cần xem xét việc ban hành luật hợp đồng mua bán hiện đại, và sự kiện ký kết đã đánh dấu một mốc quan trọng cho nước nhà trong quá trình tham gia vào các điều ước quốc tế đa phương về thương mại. Miễn trừ trách nhiệm trong hợp đồng mua bán hàng hóa quốc tế là việc một bên không bị áp dụng các chế tài xử phạt do vi phạm hợp đồng. Quy định liên quan đến vấn đề này góp phần đảm bảo cân bằng quyền lợi, cũng như phân chia rủi ro một cách hợp lý giữa các bên tham gia ký kết hợp đồng. Trên thực tế, các bên liên quan thường có xu hướng lạm dụng quy định này để trốn tránh việc thực hiện đúng trách nhiệm của mình, và gây thiệt hại cho đối tác, đặc biệt là trong bối cảnh xuất hiện dịch bệnh như COVID-19 hay thiên tai bão lũ. Nguyên nhân dẫn đến tình trạng này có thể đến từ lỗ hổng từ giai đoạn giao kết, xây dựng hợp đồng giữa các bên, do sự thiếu hiểu biết đối với pháp luật điều chỉnh về vấn đề miễn trách nhiệm trong hợp đồng mua bán hàng hóa quốc tế, hay chính pháp luật điều chỉnh vấn đề liên quan cũng như việc áp dụng thực tế vẫn còn tổn tại những bất cập.
Chính vì vậy, học viên lựa chọn thực hiện đề tài tiểu luận “Các trường hợp miễn trách nhiệm theo quy định của CISG và pháp luật Việt Nam” làm đề tài tiểu luận để góp phần giải quyết những vấn đề có thể phát sinh trong hợp đồng mua bán hàng hóa quốc tế. Trong tiểu luận này, tác giả làm sáng tỏ các vấn đề lý luận chung, thực trạng quy định, chỉ ra một số khó khăn, vướng mắc và giải pháp hoàn thiện pháp luật và nâng cao hiệu quả áp dụng pháp luật đối với chế định này trong thời gian tới.