LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI
Hệ thống tài chính, ngân hàng được coi là “huyết mạch”, là “xương sống” của nền kinh tế và Việt Nam là một quốc gia đang thực hiện công cuộc đổi mới, đặc biệt sau khi gia nhập tổ chức Thương mại thế giới, điều đó đặt ra nhiều cơ hội lớn nhưng luôn chứa đựng những yếu tố rủi ro tiềm ẩn, những thách thức đối với hệ thống tài chính ngân hàng, đặc biệt là nền kinh tế đang phát triển như Việt Nam. Sự bất ổn của hệ thống tài chính – ngân hàng sẽ gây ra những bất ổn về mặt xã hội do vậy cần cân bằng giữa sự phát triển mạnh mẽ của hệ thống tài chính – ngân hàng và sự phát triển ổn định. Hơn nữa, thị trường tài chính của Việt Nam ngày càng hội nhập sâu rộng vào thị trường tài chính toàn cầu, do đó vấn đề bảo vệ quyền lợi của người gửi tiền được coi trọng hơn bao giờ hết. Bởi lẽ, trong lĩnh vực kinh doanh tiền tệ việc mất khả năng thanh toán dẫn đến phá sản tạo ra những phản ứng dây truyền trong hệ thống các tổ chức tín dụng làm suy yếu hệ thống tài chính quốc gia là rất có khả năng xảy ra. Với đặc thù của một tổ chức tài chính kinh doanh trong lĩnh vực tiền tệ là đi vay để cho vay nên hoạt động ngân hàng chứa đựng nhiều yếu tố rủi ro. Nguyên nhân xảy ra rủi ro có thể do từ phía khách hàng, từ chính ngân hàng, thậm chí cũng có thể do một tin đồn thất thiệt nào đó gây ra. Khi rủi ro xảy ra nó không chỉ gây thiệt hại đối với chính ngân hàng đó, mà còn ảnh hưởng đến các các ngân hàng khác và có thể dẫn tới sự đổ vỡ dây chuyền mang tính hệ thống, làm mất lòng tin đối với người gửi tiền, là nguyên nhân gây ra những cuộc khủng hoảng tài chính khu vực và thế giới như rủi ro thanh khoản do sự cố rút tiền hàng loạt.
Không phải chỉ ngày nay mà vào những năm đầu thế kỷ 20, vấn đề bảo hiểm tiền gửi (BHTG) đã được đặt ra, ghi nhận bằng sự ra đời của tổ chức BHTG đầu tiên trên thế giới vào năm 1932, đó là Công ty BHTG Liên Bang Hoa Kỳ (FDIC). Ngày nay, những vấn đề nhức nhối và hậu quả nặng nề đối với nền kinh tế – xã hội vẫn tiếp tục xảy ra khi người gửi tiền đổ xô đến rút tiền tại các tổ chức nhận tiền gửi. Trong thập kỷ trước, Chính phủ Achentina phải từ nhiệm vì người rút tiền. Gần đây nhất, cuối năm 2007 đầu năm 2008, Chính phủ Anh đã phải quốc hữu hóa Ngân hàng Northern Rock, chịu thiệt hại hơn 50 tỷ Euro, Chính phủ Mỹ cũng đã phải cho phá sản một trong những ngân hàng lớn và lâu đời của nước này là Bear Stearns.
Vấn đề ngăn ngừa và xử lý rủi ro liên quan đến tiền gửi vẫn luôn luôn thời sự cho đến ngày nay. Để phòng ngừa rủi ro, để đảm bảo cho các tổ chức tài chính nói chung, các ngân hàng nói riêng hoạt động một cách an toàn, hiệu quả, bất kỳ một quốc gia nào cũng phải đề ra một hệ thống chính sách và giải pháp nhằm phòng ngừa, giảm thiểu rủi ro, đảm bảo quyền lợi của người gửi tiền và sự an toàn lành mạnh của mỗi ngân hàng cũng như của cả hệ thống thì bắt buộc chúng ta phải có một chính sách, kế hoạch cụ thể. Việt Nam là một nước không ngừng tìm tòi, phấn đấu để đạt được mục tiêu và để đạt được mục tiêu đó, Chính phủ Việt Nam đã sử dụng công cụ tài chính là Bảo hiểm tiền gửi Việt Nam để bảo vệ người gửi tiền và góp phần đảm bảo an toàn hệ thống ngân hàng thông qua công cụ kiểm soát rủi ro. Và đáng chú ý là ngay tại khu vực Đồng bằng sông Cửu Long lại có một Chi nhánh bảo hiểm tiền gửi được thành lập và đi vào hoạt động từ năm 2001 hoạt động xuyên suốt với sứ mệnh là bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người gửi tiền được Chi nhánh thực hiện liên tục, đồng bộ, hiệu quả tất cả các hoạt động nghiệp vụ theo quy định. Từ khi thành lập, Chi nhánh nhận được sự quan tâm từ nhiều phía, việc tìm hiểu, triển khai, phát triển và xây dựng chúng là hết sức cần thiết ngày nay, không chỉ bảo vệ người gửi tiền, là đối tượng có những hạn chế nhất định trong việc tiếp cận thông tin về hoạt động của các tổ chức nhận tiền gửi, mà còn góp phần đảm bảo ổn định hệ thống các tổ chức tín dụng, giúp xây dựng một thị trường cạnh tranh bình đẳng giữa các tổ chức nhận tiền gửi.
Từ những đòi hỏi trên cho thấy, việc nghiên cứu sâu sắc các vấn đề lý luận và thực tiễn về áp dụng luật bảo hiềm tiền gửi tại chi nhánh bảo hiểm tiền gửi Việt Nam khu vực Đồng bằng sông Cửu Long là hết sức cần thiết và từ đó sẽ giúp em nghiên cứu cũng như sẽ đưa ra kiến nghị, giải pháp cụ thể nhằm nâng cao hiệu quả của vấn đề nghiên cứu. Chính vì vậy, em đã mạnh dạn chọn đề tài “Thực tiễn áp dụng Luật Bảo hiểm tiền gửi tại Chi nhánh Bảo hiểm tiền gửi Việt Nam khu vực Đồng bằng sông Cửu Long” làm đề tài nghiên cứu.