Kính gửi: Văn phòng Cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an
Phúc đáp Công văn số 2338/C01-P2 ngày 24/4/2025 của Văn phòng Cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an (C01) về việc giải quyết vụ việc, vụ án khi Luật Quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ và công cụ hỗ trợ năm 2024 có hiệu lực thi hành theo đề nghị của Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Hòa Bình tại Công văn số 686/BC-VPCQCSĐT ngày 02/4/2025, về nhận thức áp dụng pháp luật, Vụ Pháp chế VKSND tối cao có ý kiến như sau:
1. Kể từ ngày Luật Quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ và công cụ hỗ trợ năm 2024 có hiệu lực thi hành
(1) Đối với các đối tượng có hành vi sử dụng “dao có tính sát thương cao” thực hiện hành vi xâm phạm tính mạng, sức khỏe con người kể từ ngày Luật Quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ và công cụ hỗ trợ năm 2024 có hiệu lực thi hành
Nhất trí với quan điểm của C01, căn cứ quy định tại các khoản 2, 4, 6 Điều 2[1] Luật Quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ và công cụ hỗ trợ năm 2024, tỉnh thần quy định tại khoản 3 Điều 6[2] Nghị quyết 03/2022/NQ-HĐTP ngày 09/9/2022 của Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao hướng dẫn áp dụng một số quy định tại Điều 304, Điều 305, Điều 306, Điều 307 và Điều 308 của BLHS và Thông tư số 75/2024/TT-BCA ngày 15/11/2024 của Bộ Công an quy định chi tiết một số điều của Luật Quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ và công cụ hỗ trợ thì có căn cứ truy cứu trách nhiệm hình sự đối với người sử dụng “dao có tính sát thương cao” thực hiện hành vi xâm phạm tính mạng, sức khỏe con người trái pháp luật về 02 tội Sử dụng trái phép vũ khí quân dụng và tội Xâm phạm tính mạng, sức khỏe nếu đủ yếu tố cấu thành tội phạm tương ứng.
(2) Trường hợp các đối tượng có hành vi sử dụng “dao có tính sát thương cao” thực hiện hành vi xâm phạm tính mạng, sức khỏe con người nhưng bị hại không yêu cầu khởi tố về tội xâm phạm tính mạng, sức khỏe
Vụ 14 VKSND tối cao thấy rằng việc không xử lý về hành vi xâm phạm tính mạng, sức khỏe con người về tội xâm phạm tính mạng, sức khỏe con người không có nghĩa loại trừ việc xem xét trách nhiệm hình sự đối với hành vi về tội tàng trữ, sử dụng vũ khí quân dụng theo quy định tại Điều 304 BLHS. Căn cứ quy định Luật Quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ và công cụ hỗ trợ năm 2024 và Điều 304 BLHS thì “hành vi sử dụng “dao có tính sát thương cao” thực hiện hành vi xâm phạm tính mạng, sức khỏe con người nhưng bị hại không yêu cầu khởi tố” là hành vi sử dụng trái phép vũ khí quân dụng và có dấu hiệu của tội phạm theo quy định tại Điều 304 BLHS.
(3) Hành vi chế tạo, mua, cất giữ “dao có tính sát thương cao” có phải là hành vi chế tạo, tàng trữ, mua bán trái phép vũ khí quân dụng không?
Nhất trí với quan điểm của C01, trường hợp nêu trên không đủ căn cứ xử lý về các hành vi chế tạo, tàng trữ, mua bán trái phép vũ khí quân dụng (đối với dao tự chế, hoán cải), bởi hành vi chế tạo, tàng trữ, vận chuyển “dao có tính sát thương cao” (đối với dao tự chế, hoán cải) khi đứng độc lập (không có mục đích để xâm phạm tính mạng, sức khỏe con người trái pháp luật) thì không phải hành vi chế tạo, tàng trữ, mua bán trái phép vũ khí quân dụng quy định tại Điều 304 BLHS.
(4) Trường hợp truy cứu trách nhiệm hình sự về 02 tội Sử dụng trái phép vũ khí quân dụng và tội xâm phạm tính mạng, sức khỏe tương ứng thì xác định thẩm quyền điều tra thuộc về Cơ quan An ninh điều tra của Công an nhân dân hay Cơ quan Cảnh sát điều tra của Công an nhân dân?
Căn cứ khoản 2[3] Điều 17 và khoản 2[4] Điều 21 Luật Tổ chức CQĐT hình sự thì Cơ quan Cảnh sát điều tra của Công an nhân dân không có thẩm quyền điều tra vụ án hình sự về các tội phạm thuộc thẩm quyền điều tra của Cơ quan An ninh điều tra của Công an nhân dân; Cơ quan An ninh điều tra của Công an nhân dân có thẩm quyền điều vụ án hình sự về các tội phạm khác liên quan đến an ninh quốc gia hoặc để bảo đảm khách quan theo sự phân công của Bộ trưởng Bộ Công an. Do vậy, căn cứ điểm d khoản 6 Điều 9 và khoản 1 Điều 29 Thông tư liên tịch số 04/2018/TTLT-VKSNDTC-BCA-BQP ngày 19/10/2018 quy định về phối hợp giữa CQĐT và VKS trong việc thực hiện một số quy định của BLTTHS thì khi thấy có căn cứ xác dịnh vụ án hình sự không thuộc thẩm quyền điều tra của mình, CQĐT đang điều tra vụ án trao đổi, thống nhất với VKS cùng cấp để xác định thẩm quyền.
2. Trước ngày Luật Quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ và công cụ hỗ trợ năm 2024 có hiệu lực thi hành
(1) Đối với các đối tượng có hành vi sử dụng dao sắc, nhọn, kiếm…. thực hiện hành vi xâm phạm tính mạng, sức khỏe con người trước ngày Luật Quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ và công cụ hỗ trợ năm 2024 có hiệu lực thi hành
Nhất trí với quan điểm của C01, Luật Quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ và công cụ hỗ trợ năm 2024 không có hiệu lực áp dụng đối với những hành vi xảy ra trước đó mà đã bị xử lý theo Luật Quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ và công cụ hỗ trợ năm 2017 (sửa đổi, bổ sung năm 2019), do vậy, các đối tượng có hành vi sử dụng dao sắc, nhọn, kiếm…. thực hiện hành vi xâm phạm tỉnh mạng, sức khỏe con người trước ngày luật Quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ và công cụ hỗ trợ năm 2024 có hiệu lực thi hành thì không có căn cứ truy cứu trách nhiệm hình sự về tội Sử dụng trái phép vũ khí quân dụng, bởi áp dụng theo quy định tại Luật Quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ và công cụ hỗ trợ năm 2017 (sửa đổi, bổ sung năm 2019) thì hành vi sử dụng “dao sắc, nhọn, kiếm….” xâm phạm tính mạng, sức khỏe con người không phải hành vi sử dụng vũ khí quân dụng.
(2) Hành vi chế tạo, mua, cất giữ dao sắc, nhọn, kiếm…. có phải là hành vi chế tạo, tàng trữ, mua bán trái phép vũ khí quân dụng không?
Nhất trí với quan điểm của C01, tương tự như trên hành vi chế tạo, mua, cất giữ dao sắc, nhọn, kiếm…. trước ngày Luật Quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ và công cụ hỗ trợ năm 2024 có hiệu lực thi hành cũng không phải là hành vi chế tạo, tàng trữ, mua bán trái phép vũ khí quân dụng, bởi trước ngày Luật Quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ và công cụ hỗ trợ năm 2024 có hiệu lực thi hành, dao sắc, nhọn, kiếm… sử dụng với mục đích xâm phạm tính mạng, sức khỏe con người trái pháp luật không được coi là vũ khí quân dụng. Trên đây là ý kiến của Vụ Pháp chế VKSND tối cao, kính gửi Văn phòng Cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an để tham khảo./.
[1] 2. Vũ khí quân dụng bao gồm….
d) Súng săn, vũ khí quy định tại điểm a khoản 4, vũ khí quy định tại điểm a khoản 5 và dao có tính sát thương cao quy định tại khoản 6 Điều này sử dụng với mục đích xâm phạm tính mạng, sức khỏe con người trải pháp luật…
4. Vũ khí thô sơ bao gồm:
a) Kiểm, giáo, mác, thương, dao găm, lưỡi lê, đao, mã tấu, côn, quả đấm, quả chùy, cung, nó, phi tiêu thuộc
danh mục do Bộ trưởng Bộ Công an ban hành….
6. Dao có tính sát thương cao là dao sắc, dao nhọn thuộc danh mục do Bộ trưởng Bộ Công an ban hành…
[2] Người nào thực hiện hành vi quy định tại các điều 304, 305, 306 của Bộ luật Hình sự với mục đích là chuẩn bị công cụ, phương tiện để thực hiện một tội phạm tại một trong các điều 108, 109, 110, 111, 112, 114, 115, 116, 117, 118, 119, 120, 121, 123, 134, 168, 169, 207, 301, 302, 303 và 324 của Bộ luật Hình sự thì bị truy cứu trách nhiệm hình sự về cả 02 tội.
[3] Tiến hành Điều tra vụ án hình sự về các tội phạm quy định tại Chương XIII, Chương XXVI và các tội phạm quy định tại các Điều 207, 208, 282, 283, 284, 299, 300, 303, 304, 305, 309, 337, 338, 347, 348, 349 và 350 của Bộ luật hình sự khi các tội phạm đó thuộc thẩm quyền xét xử của Tòa án nhân dân; tiến hành Điều tra vụ án hình sự về tội phạm khác liên quan đến an ninh quốc gia huặc để bảo đảm khách quan theo sự phân công của Bộ trưởng Bộ Công an.
[4] Tiến hành Điều tra vụ án hình sự về các tội phạm quy định tại các chương từ Chương XIV đến Chương XXIV của Bộ luật hinh sự khi các tội phạm đó thuộc thẩm quyền xét xử của Tòa án nhân dân cấp huyện, trừ các tội phạm thuộc thẩm quyền điều tra của Cơ quan điều tra Viện kiểm sát nhân dân tối cao và Cơ quan An ninh điều tra của Công an nhân dân.